Миний ертөнц

Шатар, компьютер хоёр. Нэг нь эрт цагийн тоглоом, нөгөө нь өнөө цагийн хэрэгсэл.

Анх шатар Энэтхэгт 6 дугаар зууны үед үүссэн гэж үздэг юм. Шатрыг анх “chaturanga” гэж нэрлэж байсан бөгөөд “Chatur-anga-bala” гэсэн санскрит үгнээс гаралтай юм. Орчуулбал “заан”, “дугуйт тэрэг”, “морин цэрэг”, “явган цэрэг”-ээс бүрдэх “цэргийн дөрвөн дивиз” гэсэн утга санаатай. Магадгүй “chaturanga” нь сунжирч хувирсаар “shantranz” -> “ajedrez” -> “zatrikion” -> “shah” -> “chess” -> “шатар” болсон байх магадлалтай. Энэ агуу сайхан тоглоомоор хүн төрөлхтөн тоглоод оюун ухааны цэнэглэн даруй 16 зууныг үзжээ.

Харин компьютер бол саяхны “тоглоом”. Дөнгөж л 20 дугаар зуунд 1945 онд нөгөө компьютерийн алдарт зүтгэлтэн Фон Нейманы зарчмаар ажилладаг анхны гэгдэх EDSAC хэмээх “орчин үеийн” компьютерийг бүтээжээ (Гэхдээ хүн төрөлхтөн “компьютер”-ийн үндсэн санаа, зарчимыг аль дээр гаргаж байсныг энд дурьдах нь зүйтэй). Компьютер гарч ирснээр бидний амьдрал бараг “орвонгоороо” эргэж, эрс өөрчлөгдсөн байх юм. Хүмүүс компьютер гэгчээр өөрсдийн бодож, тооцоолдог байсан зүйлээ гүйцэтгүүлдэг болов.

Бүүр сүүлдээ нөгөө дуртай байсан шатар хэмээх тоглоомоо хүртэл компьютероор “сэтгүүлэн” тоглох болжээ. Ингээд компьютерийн “тооцоолох урлаг”-ийн нэгэн салбар үүссэн түүхтэй.

1950-аад оны үеэс компьютероор шатар тоглуулах судалгаа ажил эрчимтэй эхэлж, компьютерийн инженерүүд оюун ухааны өрсөлдүүлэх болсон юм. Шатрын сайн нүүдлийн олох олон олон хайлтын алгоритмууд, өгөгдлийн бүтцүүд нээгдэж, бүр улс гүрнүүд хоорондоо “Компьютерийн шатрын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн” зохиогдож эхлэв. Дэлхийн хамгийн анхны компьютер шатрын аварга бол Каисса юм. 1974 онд Шведийн хотноо болсон анхны тэмцээнд Америкийн нэгдсэн улс, хуучнаар Зөвлөлт холбоот улсын хоёр хүчирхэг програм хоорондоо тоглосон юм. Тухайн үед Зөвлөлт холбоот улсын Каисса (Kaissa) програм, Америкийн нэгдсэн улсын IBM 7090 компьютер хөгжүүлсэн Стандфорд их сургуулийн Kotok-McCarthy шатрын програмтай 9 сарын турш (суперкомпьютер хоорондын тулаан учир ийм удсан юм. Дараа нь компьютерийн хүчин чадлын хязгаарлалтуудыг тавьж, програмуудыг хооронд нь өрсөлдүүлдэг болсон билээ) тэмцэлдсэний хүчинд 3-1 харьцаатайгаар хожсон юм.

Миний дээр өгүүлсэн оршилдоод байсан гол санаа бол удахгүй компьютерийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн болох гэж байгаа юм байна. Компьютерийн шатрын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн гурван гурван жилийн давтамжтайгаар зохиогддог бөгөөд өдгөө 15 дахь удаагаа зохиогдоод байгаа юм. Хамгийн сүүлийн дэлхийн аваргаар Голландын Rybka програм оржээ. Харин энэ жил бол олимпийн жил, мөн компьютерийн шатрын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн болох жил. Энэ жил Хятадын Бээжин хотноо (Бараг олимптой хамт болох нь ээ :) ) тэмцээн маань болох юм байна. Ямар улсын ямар програмистуудын ямар програм түрүүлэхийг бүгдээрээ хараад сууж байя.

Нээрээ бичлэгээ өндөрлөхөөс өмнө та бүхэнд нэгэн сонирхолтой бодлого тавъя. Зураг дээр цагаанаар Duchess, хараар Kaissa програм наадаж байгаа болно. 34 дэх нүүдэл дээр Kaissa програм Re8? (тэрэг e8 руу) гэсэн нүүдлийг хийсэн юм. Тухайн үед олон хүмүүс яагаад ингэж тэргээ цагааны бэрсэнд “бэлэглэж” байгаа юм бол оо гэж ихэд гайхацгааж байсан юм. Харин дараа нь хүмүүс учрыг мэдсний дараа Kaissa програмын хичнээн их ухаантай болохыг шагшин магтаж байсан юм. Тэр үеийн бараг бүх шатрын сэтгүүл дээр Kaissa програмын ухаалаг нүүдлийн талаар нийтэлж байсан билээ.

Нээрээ яагаад Kaissa ингэж нүүсэн юм бол? Та бүхэн оюун ухаанаа сориод үзээрэй. Мөн энэ нүүдлийн талаар өөрдсийн бодол санаа, сэтгэгдлүүдээ үлдээгээрэй.

Гэгээн нэг нас хүрчээ. За Гэгээндээ зориулаад энэхүү төрсөн өдрийн бялууг өргөн барья (Бялуун дээр нэг лаа байгаа шүү :) ).

Гэгээн маань нэг жилийн дотор хоёр тивийг холбосон нэгэн гүүрийг бий болгож, Монгол ахан дүүсдээ үнэхээр хэрэгцээтэй мэдээ мэдээлэл хүргэж ирсэн юм. Цаашид энэхүү гүүрээ асар өргөн болгож, Монгол-Австрали хоёрын харилцаанд үнэтэй хувь нэмэр оруулна гэдэгт гүнээ итгэж байна.

Та бүхэн ч гэсэн Гэгээнд төрсөн өдрийн баярын мэнд хүргээрэй. Гэгээний маань ажил үйлс ямагт өөдрөг байх болтугай. Д. Цогбадрахаас

2008-07-02

Би үнэхээр харамсаж байна.

2008-06-21

Компьютерийн шатар

2008-06-03

Гэгээн нэг нас хүрчээ!!!

Миний тухай

Ангилал

Архив

Шинэ ном